1. Ի՞նչ հիմնական սննդանյութեր են անհրաժեշտ մարդու օրգանիզմին և ի՞նչ դեր են կատարում

Սպիտակուցներ:  Ճարպեր: Ջուր:

2. Ի՞նչ տարբերություն կա վիտամինների և հանքանյութերի միջև

Վիտամինները օրգանական միացություններ են (ստեղծվում են բույսերի կամ կենդանիների կողմից): Դրանք հեշտությամբ քայքայվում են ջերմությունից կամ օդի ազդեցությունից: Հանքանյութերը անօրգանական տարրեր են (գալիս են հողից և ջրից, օրինակ՝ երկաթ, կալցիում, կալիում): Դրանք կայուն են և չեն քայքայվում մշակման ժամանակ:

3. Ո՞ր վիտամիններն են ջրում լուծվող և ինչո՞ւ է կարևոր դրանց ամենօրյա ընդունումը

Ջրում լուծվող են C և B խմբի բոլոր վիտամինները:

4. Ո՞ր մթերքներն են հարուստ վիտամին C-ով և ի՞նչ ազդեցություն ունի այն իմունային համակարգի վրա

Մթերքներ: Մասուր, կիվի, սև հաղարջ, պղպեղ, ցիտրուսային մրգեր (նարինջ, կիտրոն), կաղամբ:

5. Ի՞նչ է նշանակում «հավասարակշռված սննդակարգ» և ի՞նչ բաղադրիչներ պետք է այն ներառի

Հավասարակշռված է այն սննդակարգը, որն օրգանիզմին տալիս է բոլոր անհրաժեշտ նյութերը ճիշտ համամասնությամբ: Այն պետք է ներառի. Մրգեր և բանջարեղեն (բաժնի մոտ 50%-ը)՝ վիտամինների և բջջանյութի համար: Օսլա պարունակող մթերքներ (հացահատիկ, կարտոֆիլ)՝ էներգիայի համար: Սպիտակուցներ (միս, ձուկ, լոբազգիներ)՝ աճի համար: Կաթնամթերք՝ կալցիումի համար: Առողջ ճարպեր (ձեթ, ընկուզեղեն)՝ փոքր քանակությամբ:

Տարբերակ 1
I. (1) Ջերմահաղորդման ո՞ր ձևի վրա է հիմնված բնակարանների ջրային
ջեռուցման համակարգի աշխատանքը .
1. ջերմահաղորդականության 2. կոնվեկցիայի 3. ճառագայթման
II. (1) Երկփեղկ պատուհանները լավ են պաշտպանում ցրտից, որովհետև
փեղկերի միջև գտնվող օդը օժտված է վատ ջերմահաղորդականությամբ։
1. լ՞ավ 2. վատ
Ո՞ր նյութերն ունեն ….

III. (2) ամենամեծ ջերմահաղորդականությունը 1. թուղթ
IV. (2) ամենափոքր ջերմահաղորդականությունը 3. արծաթ

1. թուղթ

2. ծղոտ

3. արծաթ
4. թուջ
\/.(1) Ի՞նչ գույնով են ներկում ինքնաթիռների, Երկրի արհեստական
արբանյակների, օդապարիկների արտաքին մակերևույթները, որպեսզի
խուսափեն նրանց գերտաքացումից.
1. բաց արծաթագույն 2. մուգ գույն
VI.(1) Փայտի կտորին մեխված են երկու
միատեսակ մետաղյա սպիտակ թիթեղներ։
Նրանցից մեկի ներքին մակերևույթը
պատված է մրով, իսկ մյուսինը թողած է
փայլուն։ Թիթեղների արտաքին մակերևույթներին մոմով կպցված են լուցկիներ։
Թիթեղների միջև տեղավորում են մետաղյա
շիկացած գունդ ( նկ. 5 ): Լուցկիները
միաժամանա՞ կ կպոկվեն թիթեղներից. ՆլԼ 5
1. կպոկվեն միաժամանակ
2. մրոտված մակերևույթով թիթեղից լուցկին ավելի շուտ կպոկվի
3. փայլուն մակերևույթով թիթեղից լուցկին ավելի շուտ կպոկվի
3 VII.(1) Կփոխվի՞ արդյոք մարմնի ջերմաստիճանը, եթե նա ճառագայթմամբ
ավելի շատ էներգիա է կլանում, քան արձակում .
1. մարմինը կտաքանա 2. մարմինը կսառչի
3. մարմնի ջերմաստիճանը չի փոխվի

VIII.(2) Ի՞նչ ուղղութամբ
կտեղափոխվի օդը
ամառային տաք օրվա
ընթացքում (նկ. 6).
1.ԱԲԳԴ 2. ԱԴԳԲ
Տարբերակ 2
I. (1) Ջերմահաղորդման ո՞ր
ձևով է տաքանում
գազօջախին դրված կաթսայում գտնվող ջուրը.
1. ջերահաղորղականությամբ
2. կոնվեկցիայով 3. ճառագայթումով
II. (1) Որպեսզի պտղատու ծառերը չցրտահարվեն, ձմռանը նրանց բները
ծածկում են թեփով։ Թեփը օժտված է …. ջերահաղորղականությամբ։
1. լավ 2. վատ
Ո՞ր նյութերն են օժտված . 1.օդ
III. (2) լավ ջերմահաղորդականությամբ 2. բուրդ
IV. (2) վատ ջերմահաղորդականությամբ 4. կապար
4. կապար
V .(1) Թվարկվածներից որո՞ւմ մեջ է ջերմահաղորդումը կատարվում
հիմնականում ջերմահաղորդականությամբ.
1.օդ 2. աղյուս 3. ջուր
VI.(2) Փորձանոթներից մեկը պատված է մրով, մյուսը
սպիտակեցված է կրով (նկ.7)։ Նրանց մեջ լցված է
միատեսակ ջերմաստիճան ունեցող տաք ջուր։
Փորձանոթներից որի՞ ջուրը ավելի արագ կսառչի.
1. սպիտակեցված փորձանոթում
2. մրոտված փորձանոթում
3. երկու փորձանոթներում էլ ջրի ջերմաստիճանը
միատեսակ կնվազի
VII.(1) Կարելի՞ է կանխագուշակել, թե ի՞նչ ուղղությամբ կփչի քամին
ծովափում, Երբ սկսվեն աշնանային ցուրտ Եղանակները.
1.չի կարելի 2. ծովից դեպի ցամաք 3. ցամաքից դեպի ծով
4. ցերեկը՛ ցամաքից դեպի ծով, իսկ գիշերը՝ ծովից դեպի ցամաք

VIII.(2) Սենյակում օդը տաքանում է ջրային ջեռուցման
մարտկոցի միջոցով (նկ.8)։
Սենյակում ի՞նչ ուղղությամբ
է տեղավտխվում օղը.
1. ԱԲԳԴ 2. ԱԴԳԲ
Տարբերակ 3 .
I. (1) Ջերմահաղորդման ո՞ր
տեսակի շնորհիվ ենք
տաքանում խարույկի մոտ.
1. ջերմահաղորդականության
2. կոնվեկցիայի
3. ճառագայթման
II. (1) Նույն ջերմաստիճանն ունեցող առարկաները շոշափելիս
մետաղական առարկաները ավելի սառն են թվում, քան մյուսները։ Դա
բացատրվում է նրանով, որ մետաղները օժտված են վատ
ջերմահաղորդականությամբ։
1. լավ 2. վատ
Ո՞ր նյութերն են օժտված.
III. (1) լավ ջերմահաղորդականությամբ  1. ջուր
IV.(2) վատ ջերահաղորղականությամբ 2. արույր
V.(1) Կարելի՞ է կանխագուշակել, թե ծովափում ամռան շոգ օրվա
ընթացքում ի՞նչ ուղղությամբ կփչի քամին.
1. չի կարելի 2. ծովից դեպի ցամաք 3. ցամաքից դեպի ծով
4. ցերեկը՜ ծովից դեպի ափ, իսկ գիշերը՝ ափից դեպի ծով
VI. (1) Անօդ տարածության մեջ իրարից հեռացված մարմինների միջև
ջերմահաղորդման ո՞ր տեսակն է հնարավոր.
1. ջերմահաղորդականություն 2. կոնվեկցիա 3. ճառագայթում
VII. (1) Կփոխվի՞ արդյոք մարմնի ջերմաստիճանը, եթե նա ճառագայթմամբ
ավելի շատ էներգիա է անջատում, քան կլանում .
1.մարմինը տաքանում է 2. մարմինը սառչում է
3. մարմնի ջերմաստիճանը չի փոփոխվում
11–
VIII.(1) Անոթում եղած ջուրը տաքանում է սպիրտայրոցի
օգնությամբ (նկ.9)։ Ո՞ր ուղղությամբ նա
կտեղափոխվի.
1. ԱԲԳԴ 2. ԱԴԳԲ
Տարբերակ 4
1.(1) Ջերմահաղորդման ո՞ր տեսակի շնորհիվ են
տաքանում մթնոլորտի ներքևի շերտերը.
1. ջերմահաղորդականության
2. կոնվեկցիայի 3. ճառագայթման
Նկ. 9
II. (1) Որպեսզի արդուկի բռնակը չտաքանա, այն պատրաստվում է
պլաստմասսայից։ Պլաստմասսան օժտված է վատ
ջերմահաղորդականությամբ։
1.լավ 2. վատ
Ո՞ր նյութերն են օժտված.
III. (2) լավ ջերմահաղորդականությամբ․ պողպատ,պղինձ
IV. (2) վատ ջերմահաղորդականությամբ․  խցան,օդ

\/Հ2) Թվարկվածներից որո՞ւմ կոնվեկցիայի միջոցով կարող է
իրականանալ ջերմահաղորդումը.
1. ջրում 2. ավազում 3. օդում
VI.(2) Ձյան վրա դրված են սպիտակ, սև և կանաչ
մահուդի երեք կտորներ։ Որոշ ժամանակ անց
նրանց տակի ձյունը հալվում է (նկ.10)։ Նկարի վրա
ո՞ր համարով է նշված սպիտակ, սև և կանաչ
մահուդը.
1. սպիտակը – 1, սևը – 2, կանաչը – 3
2. սպիտակը – 2, սևը – 3, կանաչը – 1
3. սպիտակը – 3,սևը – 1, կանաչը – 2
Նկ. 10
VII.(1) Ո՞ր թեյնիկում ջուրը ավելի արագ կսառչի՝ մաքուր սպիտակում, թե
մրոտվածում.
1. հավասարաչափ 2. մրոտվածում
3. մաքուր սպիտակում
12–
VIII.(2) Ամառային շոգ օրվա
ընթացքում մթնոլորտում
օդը ո՞ր ուղղությամբ
կտեղափոխվի (նկ. 11).
1.ԱԲԳԴ 2. ԱԴԳԲ
Նկ. 11
3. ՋԵՐՄԱՔԱՆԱԿ
ՋԵՐՄՈՒԹՅԱՆ ՔԱՆԱԿԻ ՄԻԱՎՈՐ
ՏԵՍԱԿԱՐԱՐ ՋԵՐՄՈԻՆԱԿՈԻԹՅՈԻՆ
Տարբերակ 1
I. (2) Ջերմաքանակ անվանում են ներքին էներգիայի այն մասը, որը …
1. մարմինը ստանում է մեկ այլ մարմնից ջերմահաղորդման ժամանակ
2. ունի մարմինը
3. մարմինը ստանում կամ կորցնում է ջերմահաղորդման ժամանակ
4. մարմինը ստանում է, երբ նրա վրա կատարվում է աշխատանք
II. (1) Ի՞նչ միավորներով է չափվում մարմնի ներքին էներգիան.
1.Ջ ,կՋ 2. Ջ/վ, կՋ/վ 3. Ջ/(կգ°Շ), կՋ/(կգ°Շ) 4. Վտ, կՎտ
III. (2) Ի՞նչ է նշանակում՜ ցինկի տեսակարար ջերմունակությունը
380 Ջ/(կգ°Շ) է։ Դա նշանակում է, որ.
1. 380 կգ ցինկը 1°Շ տաքացնելու համար պահանջվում է 1Ջ էներգիա
2. 1 կգ զանգվածով ցինկը 380°Շտաքացնելու համար պահանջվում է 1Ջ
էներգիա
3. 1 կգ զանգվածով ցինկը 1°Շ տաքացնելու համար պահանջվում է
380Ջ էներգիա
4. 1 կգ զանգվածով ցինկը 380°Շ տաքացնելու համար պահանջվում է
380 Ջ էներգիա
lll. Հավասար զանգվածներով ջրին, սպիրտին, կերոսինին և բուսական
յուղին հաղորդվում են հավասար ջերմաքանակներ : Հեղուկներից ո՞րի
ջերմաստիճանը ավելի շատ կմեծանա.
1. ջրինը 2. սպիրտինը 3. կերոսինինը 4. բուսական յուղինը
֊1 3 ֊
\/.(3) Նույն տրամագծով և հավասար զանգ­
վածներով կապարե, արույրե, երկաթե և
անագե գլանները տաք ջրի մեջ տաքացվում են մինչև միևնույն ջերմաստիճանը։
Այնուհետև գլանները տեղադրվում են
պարաֆինե սալի վրա։ Երբ գլանները
սառչում են մինչև սենյակային ջերմաստիճանը, նրանց տակ պարաֆինի որոշ մասը
հալվում է (Նկ. 12)։ Նկարի վրա ո՞ր
համարով է նշված երկաթե գլանը.
1. մեկ 2. երկու
3. երեք 4 .չորս
Տարբերակ 2
ll. Ի՞նչն են անվանում տեսակարար ջերմունակություն.
1. Ջերմության այն քանակը, որն անհրաժեշտ է նյութի 1կիլոգրամի
ջերմաստիճանը 1°Շ – ով փոփոխելու համար։
2. Ներքին էներգիայի այն քանակը, որը մարմինը ստանում կամ
կորցնում է ջերմահաղորդման ժամանակ։
3. ջերմության այն քանակը, որն անհրաժեշտ է մարմինը 1° 0– ով
տաքացնելու համար
||.(2) Մարմինը տրված չափով տաքացնելու համար անհրաժեշտ
ջերմաքանակը կախված է.
1. նրա զանգվածից, ծավալից և տեսակից
2. նրա ջերմաստիճանի փոփոխությունից, նյութի խտությունից և նյութի
տեսակից
3. նյութի տեսակից, նրա զանգվածից և ջերմասիճանի փոփոխությունից
4. մարմնի զանգվածից, նրա խտությունից և ջերմաստիճանի
փոփոխությունից
III. Ինչպե՞ս է անվանվում այն ջերմաքանակը, որն անհրաժեշտ է տվյալ
նյութի 1կիլոգրամի ջերմաստիճանը 1°Շ – ով փոփոխելու համար.
1. այդ նյութի տեսակարար ջերմունակություն
2. ջերմահաղոդականություն
3. մարմնի ներքին էներգիայի փոփոխություն

1\/.(3) Բաժակների մեջ լցվում են հավասար զանգվածներով և նույն
ջերմաստիճանի ջուր, սպիրտ, կերոսին և բուսական յուղ։ Հեղուկների
մեջ գցվում է նույն զանգվածով և մինչև նույն ջերմաստիճանը
տաքացրած ավագ։ Ավազի ջերմաստիճանը բարձր է հեղուկների
ջերմաստիճանից։ Հեղուկներից ո՞րը կունենա ամենացածր
ջերմաստիճանը.
1. ջուրը 2. սպիրտը 3. կերոսինը 4. բուսական յուղը
\/.(3) Նույն տրամագծերով և հավասար զանգվածներով արույրե, երկաթե և
անագե գլանները տաքացվում են տաք ջրում, մինչև միևնույն ջերմաստիճանը, որից հետո հանվում են և դրվում պարաֆինե սալի վրա
(նկ.12)։ Երբ գլանները սառչում են մինչև սենյակային ջերմաստիճանը,
նրանց տակ գտնվող պարաֆինի մի մասը հալվում է։ Նկարի վրա ո՞ր
համարով է նշված կապարե գլանը.
1. մեկ 2. երկու 3. երեք 4 .չորս
Տարբերակ 3
I. (2) Ի՞նչ է ջերմաքանակը։
1. Ներքին էներգիայի այն քանակն է, որն անհրաժեշտ է 1կգ նյութի
ջերմաստիճանը 1°Շ բարձրացնելու համար։
2. Ներքին էներգիայի այն մասն է,որը մարմինը ստանում կամ կորցնում
է ջերմահաղորդման ժամանակ։
3. Ներքին էներգիայի այն քանակն է, որը անհրաժեշտ է նյութը 1°Շ
տաքացնելու համար։
II. (1) Ի՞նչ միավորներով է չափում ջերմաքանակը.
1.Ջ, կՋ 2. Ջ/վ, կՋ/վ 3. Ջ/կգ°Շ, կՋ/կգ°Շ 4. Վտ, կՎտ
III. (2) Ի՞նչ է նշանակում՝ պղնձի տեսակարար ջերմունակությունը 380 Ջ/(կգ°Շ)
է։ Դա նշանակում է, որ … էներգիա
1. 380կգ պղինձը 1°Շ տաքացնելու համար պահանջվում է 1Ջ
2. 1կգ զանգվածով պղինձը 380°Շ տաքացնելու համար պահանջվում է
1Ջ
3. 1կգ զանգվածով պղինձը 1°Շ տաքացնելու համար պահանջվում է
380Ջ
4. 1կգ զանգվածով պղնձը 380°Շ տաքացնելու համար պահանջվում է
380 Ջ

IV. (3) Հավասար ջերմաստիճաններ ունեցող ջուրը, սպիրտը, կերոսինը և
բուսական յուղը լցվում են մինչև միևնույն ջերմաստիճանը տաքացրած
ալյումինե անոթների մեջ։ Հեղուկների զանգվածները և անոթների
զանգվածները հավասար են։ Երբ ջերմափոխանակությունը դադարի,
հեղուկներից ո՞րը կունենա ամենաբարձր ջերմաստիճանը.
1. ջուրը 2. սպիրտը 3. կերոսինը 4. բուսական յուղը
V. (3) Միատեսակ տրամագիծ և զանգված ունեցող կապարե, արույրե,
երկաթե և անագե գլանները տաքացվում են տաք ջրի մեջ մինչև
միևնույն ջերմաստիճանը։ Այնուհետև գլանները հանվում են
հեղուկների միջից և դրվում պարաֆինե սալի վրա։ Երբ գլանները
սառչում են մինչև սենյակային ջերմաստիճանը, նրանց տակ
պարաֆինի որոշ մասը հալվում է (նկ. 12)։ Նկարի վրա ո՞ր համարով է
նշված արույրե գլանը.
1. մեկ 2. երկու 3. երեք 4 .չորս
Տարբերակ 4
I. (2) Ի՞նչ է ներքին էներգիան։
1. Ջերմության այն քանակն է, որն անհրաժեշտ է նյութի 1 կիլոգրամը
1°0– ով տաքացներու համար։
2. Ջերմության այն քանակն է, որն անհրաժեշտ է նյութը 1°Շ – ով
տաքացնելու համար։
3. Մարմինը կազմող մասնիկների կինետիկ և պոտենցիալ
էներգիանների գումարն է։
II. (1) Ի՞նչ միավորներով է չափվում տեսակարար ջերմունակությունը.
1. Ջ, կՋ 2. Ջ/վ, կՋ/վ 3. Ջ/կգ°Շ, կՋ/կգ°Շ
III. (2) Ի՞նչ է նշանակում՝ արույրի տեսակարար ջերմունակությունը
380 Ջ/(կգ°Շ) է :
Դա նշանակում է, որ …. տաքացնելու համար …. էներգիա։
1. 380 կգ զանգված ունեցող արույրը 1° 0– ով …պահանջվում է 1Ջ ….
2. 1 կգ զանգված ունեցող արույրը 380°Շ – ով …պահանջվում է 1Ջ ….
3. 1 կգ զանգված ունեցող արույրը 1°Շ – ով …պահանջվում է 380Ջ ….
4. 1 կգ զանգված ունեցող արույրը 380°Շ–ով …պահանջվում է 380Ջ…
16
|\/.(3) Հավասար զանգվածներով և նույն սկզբնական ջերմաստիճան
ունեցող ջուրը, սպիրտը, կերոսինը և բուսական յուղը միաժամանակ
սկսվում են տաքացվել սպիրտայրոցների վրա։ Սպիրտայրոցները
յուրաքանչյուր միավոր ժամանակում անջատում են միատեսակ
ջերմաքանակներ։ Նույն ժամանակամիջոցում ո՞ր հեղուկի ջերմաստիճանը ավելի շատ կբարձրանա (ո՞ր հեղուկը ավելի արագ կտաքանա).
1. ջուրը 2. սպիրտը 3. կերոսինը 4. բուսական յուղը
\/.(3) Միատեսակ տրամագիծ և զանգված ունեցող կապարե, արույրե,
երկաթե և անագե գլանները տաքացվում են տաք ջրի մեջ մինչև
միևնույն ջերմաստիճանը։ Այնուհետև գլանները հանում են հեղուկների
միջից և դրվում պարաֆինե սալի վրա։ Երբ գլանները սառչում են մինչև
սենյակային ջերմաստիճանը, նրանց տակ պարաֆինի որոշ մասը
հալվում է (նկ.12)։ Նկարի վրա ո՞ր համարով է նշված անագե գլանը.
1. մեկ 2. երկու 3. երեք 4. չորս
4. ՋԵՐՄՈՒԹՅԱՆ ՔԱՆԱԿԻ ՀԱՇՎՈՒՄ
Տարբերակ 1
I. (1) Որքա՞ն ջերմաքանակ կպահանջվի 1գ զանգված ունեցող արույրի
ջերմաստիճանը 1°Շ – ով բարձրացնելու համար.
1.1Ջ 2. 0,38 Ջ 3. 380 Ջ 4. 3,8 Ջ 5. 380 000 Ջ

m=1գ=0,001կգ

Q=c⋅m⋅ΔT

II. (1) Որքա՞ն ջերմության քանակ կպահանջվի 250 գ արույրի
ջերմաստիճանը 1°Շ ֊ ով տաքացնելու համար.
1.1 900Ջ 2. 260 Ջ 3. 95 Ջ 4. 38 Ջ 5. 3 800 Ջ

$m=250\text{գ}=0.25\text{կգ}$

Q=c⋅m⋅ΔT

III. (2) Ինչքա՞ն ջերմաքանակ կպահանջվի 250 գ արույրի ջերմաստիճանը
20°Շ – ից մինչև 620°Շ բարձրացնելու համար.
1.17 600 Ջ 2. 570 000 Ջ 3. 2 600 Ջ 4. 130 000 Ջ 5. 57 000 Ջ

m=250գ=0,25կգ

t_1=20°C

t_2=620°C

Q-?

Q=mc(t_2-t_1)

Q=0,25·380·(620-20)=57000Ջ

1\/.(4) Ինչքա՞ն ջերաքանակ կպահանջվի 0,5 կգ զանգված ունեցող ջուրը
20°Շ – ից մինչև 21 “ 0 տաքացնելու համար.
1.2.1 կՋ 2. 6,8կՋ 3. 8,4 կՋ 4. 21 կՋ 5. 42 կՋ

m=0,5կգ

t_1=20°C

t_2=21°C

Q=mc(t_2-t_1)

Q=0,5·4200(21-20)=2100ջ

2100ջ=2100/1000=2,1կջ
\/.(5) 50գ զանգված և 20°Շ ջերմաստիճան ունեցող ալյումինե գդալը
իջեցվում է 70°Շ ջերմաստիճանի շատ մեծ զանգվածով տաք ջրի մեջ :
Ինչքա՞ն ջերմաքանակ կստանա գդալը, եթե համարենք, որ ջերմափոխանակության արդյունքում ջրի ջերմաստիճանը գործնականում չի
փոխվում.
1.4,8 կՋ 2. 19 կՋ 3. 138 կՋ 4. 54,2 կՋ 5. 2.3 կՋ

m_1=50գ=0,05կգ

t_1=20°C

Ալյ=920Ջ/կգ°C

t_2=70°C

Q_1

Q_1=m_1·ալյ(t_2-t_1)

Q_1=0,05·920(70-20)=2300Ջ

2300Ջ=2300/1000=2,3կՋ
-17֊
VI.(6) Քանի՞ աստիճանով կտաքանա 40 գ զանգված ունեցող ցինկե
Գնալը, եթե նրան հաղորդվի 760 Ջ էներգիա.
1. 10°Շ 2. 20° Շ 3. 50° 0 4. 4° Շ 5. 1°Շ

m=40գ=0,04կգ

c=380Ջ/կգ°C

Q=760Ջ

Δt-?

Q=mcΔt

Δt=Q/mc=760/0,04·380=760/15,2=50ºC

Տարբերակ 2
I. (1) Ինչքա՞ն ջերմաքանակ կտա շրջապատին 1կգ զանգված ունեցող
պղինձի կտորը, եթե նրա ջերմաստիճանը իջնի 1°Շ – ով.
1.1Ջ 2. 0,38 Ջ 3. 380 Ջ 4. 3,8 Ջ 5. 380 000 Ջ

m=1կգ

Δt=1°C

Q=mcΔt

Q=1·380·1=380Ջ

Q=380Ջ
II. (1) Ինչքա՞ն ջերմաքանակ կտա շրջապատին 5կգ զանգված ունեցող
պղնձի կտորը, եթե նրա ջերմաստիճանը իջնի 1°Շ – ով.
1.1 900Ջ 2. 260 Ջ 3. 95 Ջ 4. 38 Ջ 5. 3 800 Ջ

C=380Ջ/կգ°C

Δt=1°C

Q-?

Q=mcΔt

Q=5·380·1

Q=1900Ջ
III. (2) Ինչքա՞ն ջերմաքանակ կտա շրջապատին 5կգ զանգված ունեցող
պղնձի կտորը 715°Շ – ից մինչև 15°Շ սառչելիս.
1.17 600 Ջ 2. 570 000 Ջ 3. 2 600 Ջ
4. 1 330 000 Ջ 5. 57 000 Ջ

t_1=715°C

t_2=15°C

Q=mc(t_1-t_2)

Q=5·1(715-15)

Q=1,330,000Ջ
IV–(4) Ինչքա՞ն ջերմաքանակ պետք է հաղորդել 1կգ ջրին, որպեսզի նրա
ջերմաստիճանը 20° Շ –ից հասնի 70°Շ.
1. 2,1 կՋ 2. 6,8 կՋ 3. 8,4 կՋ 4. 210 կՋ 5. 42 կՋ

m=1կգ

C=4200Ջ/կգ°C

t_2=70°

t_1=20°

Q-?

Q=mc(t_2-t_1)

Q=1·4200(70-20)

Q=210.000Ջ

Q=210,000Ջ=210.000/1000=210կՋ
^(5) 3 կգ զանգված ունեցող երկաթե արդուկը էլեկտրական ցանցին
միացնելիս 20°Շ – ից տաքացվում է մինչև 120°Շ։ Ինչքա՞ն
ջերմաքանակ ստացավ արդուկը.
1. 4,8 կՋ 2. 19 կՋ 3. 138 կՋ 4.54,2 կՋ 5. 2.2 կՋ

m=3կգ

C=460Ջ/կգ°C

t_1=20°C

t_2=120°C

Q=mc(t_2-t_1)

Q=3·460(120-20)

Q=138,000Ջ

Q=138.000/1000=138կՋ
VI–(6) Ի՞նչ զանգվածով ջուր կարող ենք տաքացնել 15°Շ–ից մինչև
45°0՜դրա համար ծախսելով 1260 կՋ էներգիա.
1. 10 կգ 2. 20 կգ 3.50 կգ 4. 4 կգ 5. 1 կգ

C=4200Ջ/կգ°C

t_1=15°C

t_2=45°C

Q=1260կջ=1,260,000

Q=mc(t_2-t_1)

m=Q/c(t_2-t_1)=1,260,000/42000(45-15)

m=1,260,000/126,000=10կգ

Տարբերակ 3
I. (1) Ինչքա՞ն ջերմաքանակ կպահանջվի 1 կգ 1° Շ – ով տաքացնելու
համար.
1. 1 Ջ 2. 0,38 Ջ 3. 380 Ջ 4. 3,8 Ջ 5. 380 000 Ջ

m=1կգ

Δt=1°c

c=380Ջ/կգ°C

Q=mcΔt

Q=1·380·1

Q=380Ջ

II. (1) Ինչքա՞ն ջերմաքանակ կպահանջվի 10 կգ ցինկը 1°Շ – ով
տաքացնելու համար.
1. 1 900 Ջ 2. 260 Ջ 3. 95 Ջ 4. 38 Ջ 5. 3 800 Ջ

C=380Ջ/կգ°C

Δt=1°c

Q=mcΔt

Q=10·380·1

Q=3800Ջ
֊1 8 ֊
III. (2) Ինչքա՞ն ջերմաքանակ կպահանջվի 10 կգ ցինկը 17° Օ-ից մինչև
167° 0 տաքացնելու համար.
1. 17,6 կՋ 2. 570 կՋ 3. 2,6 կՋ 4. 1 330 կՋ 5. 57 կՋ

m=10կգ

c=380Ջ/կգ°C

t_1=17°c

t_2=167°C

Q=mc(t_2-t_1)

Q=10·380(167-17)

Q=570.000 Ջ

Q=570.000/1000=570կՋ
IV. (4) Ինչքա՞ն ջերմաքանակ կանջատվի 10 լ ջուրը 16° Օ– ից մինչև 15°0
սառչելիս.
1.2,1 կՋ 2. 6, 8կՋ 3. 8,4 կՋ 4. 210 կՋ 5. 42 կՋ

m=10կգ

C=4200Ջ/կգ°C

t_1=16°c

t_2=15°c

Q=mc(t_1-t_2)

Q=10·4200(16-15)

Q=42.000Ջ

Q=42000/1000=42կՋ
V. (5) 100գ զանգված ունեցող պղնձե դետալը պետք է տաքացնել 25°0–ից
մինչև 525°Շ : Դրա համար ինչքա՞ն ջերմաքանակ կպահանջվի.
1. 4,8 կՋ 2. 19 կՋ 3. 138 կՋ 4. 54,2 կՋ 5. 2,2 կՋ

m=0,1կգ

C=380Ջ/կգ°C

t_1=25°C

t_2=525°C

Q=mc(t_2-t_1)

Q=0,1·380(525-25)

Q=19000Ջ

Q=19000/1000=19կՋ
VI. (6) Քանի՞ աստիճանով կիջնի 100 լ ջրի ջերմաստիճանը, Եթե ջուրը
շրջապատին հաղորդի 1680 կՋ էներգիա.
1. 10° Շ 2. 20° 0 3. 50° 0 4. 4° 0 5. 1° Շ

m=100կգ

c=4200Ջ/կգºC

Q=1680կջ=1680·1000=1680000Ջ

Q=mcΔt

Δt=Q/mc=1680000/100·4200=1680000/420000=4ºC

—
Տարբերակ 4
I. (1) Ի՞նչ ջերմաքանակ է անհրաժեշտ 1 կգ պղինձը 1° Շ– ով տաքացնելու
համար.
1.1Ջ 2. 0,38 Ջ 3. 380 Ջ 4. 3,8 Ջ 5. 380 000 Ջ

m=1կգ

С=380Ջ/կգºC

Δt=1ºC

Q=mcΔt

q=1·380·1=380Ջ
II. (1) Ի՞նչ ջերմաքանակ է անհրաժեշտ 100գ պղինձը 1°Շ– ով տաքացնելու
համար.
1. 1 900 Ջ 2. 260 Ջ 3. 95 Ջ 4. 38 Ջ 5. 3 800 Ջ

m=100գ=0,1կգ

c=380Ջ/կգºC

Δt=1ºC

Q=mcΔt

Q=0,1·380·1=38Ջ

III. (2) Ի՞նչ ջերմաքանակ է անհրաժեշտ 100գ պղինձը 15°0–ից մինչև 85°0
տաքացնելու համար.1. « 17,6 կՋ 2. 570 կՋ 3. * 2,7 կՋ 4. 1 330 կՋ 5. 57 կՋ

m=100գ=0,1կգ

c=380Ջ/կգºC

t_1=15ºC

t_2=85ºC

Q=mc(t_2-t_1)=0,1·380(85-15)=2660Ջ

2660/1000=~2,7կՋ
^.(4) Ի՞նչ ջերմաքանակ կստանա մարդը, եթե խմի 200գ թեյ, որի
ջերմաստիճանը 46,5° 0 է. Մարդու մարմնի ջերմաստիճանը 36,5°0 է.
1.1 կՋ 2. 6,8 կՋ 3. 8,4 կՋ 4 210 կՋ 5. 42 կՋ

m=200գ=0,2կգ

с=4200Ջ/կգºC

t_1=36,5ºC

t_2=46,5ºC

Q=mc(t_2-t_1)=0,2·4200(46,5-36,5)=8400Ջ

Q=8400/1000=8,4կՋ

V.(5) 250 գ զանգված ունեցող պղնձե զոդիչի ջերմաստիճանը 200°0–ից
իջնում է մինչև 150°Շ։ Հաշվեք այն ջերմաքանակը, որ այդ ընթացքում
զոդիչը կտա շրջապատին.
1. « 4,8 կՋ 2. * 19 կՋ 3. *1 380 կՋ 4. * 54,2 կՋ 5. * 2,2 կՋ

m=250գ=0,25կգ

с=380Ջ/կգºC

t_1=200ºC

t_2=150ºC

Q=mc(t_2-t_1)=mc(150-200)=0,25·380·(-50)=~(-4800Ջ)

Q=4800/1000=-4,8կՋ
VI.(6) Ի՞նչ զանգվածով ջուր կարելի է տաքացնել
նրան հաղորղելով 210 կՋ էներգիա.

10° Օ-ից մինչև 60° 0՜
1.10 կգ 2. 20 կգ 3. 50 կգ
4. 4 կգ 5. 1 կգ

С=4200Ջ/կգ°C

Q=210կՋ=210,000Ջ

t_1=10°C

t_2=60°C

Q=mc(t_2-t_1)

m=Q/c(t_2-t_1)=210.000/4200·50=210/210=1կգ

А. С. Пушкин «Руслан и Людмила»

---

Введение

Поэма Руслан и Людмила — одно из самых известных ранних произведений Пушкина. Это сказочная история о любви, храбрости и приключениях. В ней сочетаются элементы фольклора, волшебства и юмора.

---

Об авторе

Александр Сергеевич Пушкин (1799–1837) — великий русский поэт, прозаик и драматург. Его считают основоположником современного русского литературного языка.

Поэма «Руслан и Людмила» была написана в молодые годы поэта и принесла ему широкую известность.

---

История создания произведения

Поэма создавалась в 1817–1820 годах. Вдохновением для Пушкина стали русские народные сказки, былины и легенды.

Произведение было опубликовано в 1820 году и сразу привлекло внимание читателей своей необычной формой и сказочным сюжетом.

---

Жанр произведения

«Руслан и Людмила» — сказочная поэма.

Черты жанра:

• волшебные события;
• фантастические персонажи;
• борьба добра и зла;
• героические подвиги;
• счастливый финал.

---

Главные герои

Руслан
Храбрый и сильный богатырь, жених Людмилы. Он отправляется в опасное путешествие, чтобы спасти свою возлюбленную.

Людмила
Красивая и добрая княжна. Несмотря на плен, она сохраняет мужество и веру в спасение.

Черномор
Злой карлик-волшебник, похитивший Людмилу. Он символизирует зло и коварство.

Финн
Добрый волшебник, который помогает Руслану в его путешествии.

---

Сюжет произведения

Во время свадьбы Руслана и Людмилы злой колдун Черномор похищает невесту.

Руслан отправляется на поиски любимой. По пути он сталкивается с различными препятствиями, врагами и волшебными силами.

Другие претенденты на руку Людмилы также пытаются найти её, но терпят неудачу.

В конце Руслан побеждает Черномора, освобождает Людмилу и возвращается с ней домой.

---

Основные темы произведения

Тема любви
Любовь Руслана к Людмиле помогает ему преодолеть все трудности.

Тема добра и зла
Добро в лице Руслана побеждает зло, представленное Черномором.

Тема героизма
Главный герой проявляет смелость, силу и решительность.

---

Образ сказочного мира

В поэме изображён волшебный мир:

• заколдованные земли;
• магические существа;
• чудеса и превращения.

Этот мир делает произведение ярким и увлекательным.

---

Художественные средства

Эпитеты:
«тёмный лес», «златые цепи», «волшебный край»

Сравнения:
герои сражаются «как вихрь»

Олицетворения:
«лес шумит», «море дышит»

Эти средства создают сказочную атмосферу.

---

Моё мнение о произведении

Мне понравилась поэма «Руслан и Людмила», потому что в ней много приключений, волшебства и интересных героев.

Особенно запомнился Руслан — смелый и преданный герой, который не сдаётся перед трудностями.

---

Заключение

Поэма «Руслан и Людмила» — важное произведение в творчестве Пушкина. Она показывает силу любви, победу добра над злом и ценность смелости.

---

Интересные факты

• Это одно из первых крупных произведений Пушкина.
• В поэме есть знаменитое вступление «У лукоморья дуб зелёный…».
• Произведение основано на русском фольклоре.
• Поэма сделала Пушкина известным по всей России.